Zeytin ağacı from wikimedia

Gübreleme ağaçlarda düzenli bir büyüme ve gelişmeyle daha bol ve kaliteli ürün elde etmek için vazgeçilmez bir bakım tedbiridir. Uygun gübre miktarı ve çeşidi uygun zamanda ve şekilde en doğru olarak ancak toprak ve yaprak analizleriyle ağaçların gerçek ihtiyaçları tespit edilip ona göre gübreleme yapılmalıdır. Dengeli beslenmeyen ağaçlarda ürün miktarı azalır. Yağ miktarı ve kalitesi düşer. Taneler küçülür hastalık ve zararlılara mukavemetleri ve soğuğa dayanma güçleri azalır. Soğuğa maruz kalmış zeytinliklerden dengeli beslenenlerin diğerlerden daha az etkilendiği gözlenmiştir.

Bir zeytin tesisi kurulacaksa mevcut bir tesis gübrelenecekse veya bir zeytin fidanı üretme tesisi kurulacaksa mutlaka kullanılacak toprak tahlil ve analiz edilmelidir. Bir ağaca verilecek gübre miktarları azotlu gübrelerde 250 gr ile 3.5 kg, sülfür fosfat da 0 ile 3 kg, potasyum sülfattaysa 500 gr ile 2 kg arasında değişebilir. Ağaç dengesini muhafaza edebilmek için mutlaka analizlere uygun gübreleme yapılmalıdır.

Azotlu gübreler kolay eriyebilir, yağışla toprak derinliklerine inebilir ve alınmayan kısmı kök alanından hızla uzaklaşır. Uygulama ağacın taç izdüşümüne serilip üzeri toprakla kapatılma şeklinde olmaktadır.

Fosforlu ve potaslı gübreler kolay erimezler ve hareketleri toprakta çok yavaştır. Bazen de toprakta tutulup bitki tarafından alınamazlar. Bunun için kök derinliğine verilmeleri gerekmektedir.

Yapılış şekillerine göre gübrelemeler: halka ve hendek usulü, çukur usulü, ara gübrelemedir. Bu gübreleme şekilleri düz ve hafif meyilli zeytinlikler için uygundur. Genel olarak zeytinliklerimiz %75 meyilli arazilerdedir.

Zeytin ağacı gelişme ve başlangıcı çiçeklenme dönemi olan Mart Mayıs aylarıyla, çekirdek sertleşmesi dönemi olan Temmuz aylarında daha fazla bitki besin maddesine ihtiyaç duyar. Bu gibi tesislerin Şubat Mart aylarında gübrelenmesi gerekmektedir. Gübre uygulamalarında azot, fosfat ve potasın hepsi birden verilebileceği gibi fosfor ve potasın tümü azotunsa üçte ikisi Şubat Martta üçte biri de son baharda uygulanabilir. İyi beslenemeyen kötü beslene bir zeytin ağacı yaprak dal gövde çiçek ve meyvelerinde çeşitli arazlarla bu durumu yansıtır. Dolayısıyla ölü dokular görülür. Dallar çıplaklaşır büyüme noktaları ölür. Meyvelerde de şekil bozukluğu kendisini gösterir. Çiçeklenme olmaz meyve bağlamaz ve zamanla ağaç kurur.